Samen bouwen aan een leefbaar Heerlen met de slimme technologie van morgen.

Pulse-Twin

Pulse-Twin is een pilot (proefproject) waarin Heerlen samen met partners onderzoekt hoe slimme technologie buurten en wijken leefbaarder en veiliger kan maken. Op dat gebied heeft Heerlen namelijk nog genoeg uitdagingen. Ook het tekort aan politieagenten, jongerenwerkers, gebiedsregisseurs, straatcoaches en opbouwwerkers zorgt ervoor dat de inhaalrace op het gebied van leefbaarheid en veiligheid wat ons betreft niet snel genoeg gaat. Daarom onderzoekt Pulse-Twin hoe slimme technologie in de vorm van AI en een Social Digital Twin ons hierbij kan helpen. Deze intelligente systemen kunnen werkzaamheden sneller afronden dan mensen. Politie en maatschappelijke organisaties kunnen daardoor meer tijd besteden aan de zorg voor leefbare en veilige buurten.

Daarom zijn we in november 2025 gestart met Pulse-Twin. Europa (EUI) heeft Heerlen subsidie gegeven om gedurende 3,5 jaar deze pilot uit te voeren. Sinds bekend is geworden dat wij dit gaan doen hebben we meerdere vragen ontvangen over de betrouwbaarheid, privacy, ethiek van de pilot. Sommige inwoners maken zich hier zorgen over. Dat is begrijpelijk, AI lijkt immers een ontembare ontwikkeling die niet meer stilstaat. Wij vinden het fijn dat mensen deze zorgen met ons delen, daarom willen wij zo transparant mogelijk zijn. Op deze website vindt daarom u alle informatie over de pilot en houden wij u op de hoogte van alle laatste ontwikkelingen.

Lees meer over EUI

In het kort

Pulse-Twin is de officiële naam van deze pilot. Met deze pilot wordt voor het eerst in Europa een Social Digital Twin ontwikkeld. Digital twins bestaan al. Dat zijn virtuele weergaves van de openbare ruimte, zoals gebouwen, wegen en bruggen. Digital twins laten bijvoorbeeld het verkeer of het energieverbruik in een stad zien. De Social Digital Twin gaat een stap verder. Deze laat ook zien hoe mensen de stad gebruiken, ervaren én hoe prettig en veilig mensen leven. De Social Digital Twin combineert onder andere data over veiligheid en ervaringen in de openbare ruimte. Zo krijgen we beter inzicht in wat er speelt in de wijken.

Doordat de Social Digital Twin ideeën en plannen eerst digitaal test, worden mogelijke gevolgen sneller en vooraf zichtbaar. Doordat alle versnipperde informatie van de partners wordt samengebracht op één plek kan AI sneller beoordelen of de ideeën en plannen bijdragen aan de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Ook maken de AI-beelden het makkelijker om met inwoners te praten over mogelijke veranderingen en nieuwe kansen. Daarna kunnen er gerichter en sneller keuzes gemaakt worden voor de leefbaarheid en veiligheid van de inwoners. Zo wordt een wijk prettiger en veiliger.

We stemmen alles af met professionals en inwoners zodat de toepassing ook echt aansluit op de leefwereld. Vanzelfsprekend is privacy hierbij heel belangrijk. Vanaf het begin van de pilot houden we hier continu rekening mee. Dit heet “privacy by design”.

We werken hierin samen met experts van Universiteit Maastricht. Zij hebben kennis over hoe we eerlijk, verantwoord en correct met gegevens en de toepassing van de technologie om moeten gaan.

Deze vernieuwende manier past bij de uitdagingen waar Heerlen voor staat. De waardevolle kennis die wij hiermee opdoen draagt bij aan de ontwikkeling van Heerlen als sterke kennisstad. Zo worden wij misschien een voorbeeld voor de rest van Nederland en Europa. We voeren deze pilot uit samen met de projectpartners, professionals én inwoners. Zodat hetgeen we ontwikkelen aansluit op de wijken. Wat goed werkt en verantwoord is willen we later in de hele stad gebruiken. Alle kennis die we opdoen, ook wat niet werkt, delen we met de andere steden in Europa zodat zij hier ook van kunnen leren. Als aan het einde van de pilot blijkt dat sommige toepassingen niet werken of onverantwoord zijn, gaan we er niet mee verder.

loon

Lokale samenwerking

Samenwerkende partners die de ambities van Pulse-Twin realiseren.

Opdrachtgever Heerlen

Wij zijn eindverantwoordelijk voor organisatie en financiën. Onze teams borgen de veiligheid en het beheer in de stad.

Kennispartner BISS

Wij adviseren over het ethisch en verantwoord gebruik van nieuwe technologie.

Leefomgeving SVOB

Wij zetten onze expertise in om de buitenruimte in te richten. Met ons netwerk werken we aan een prettige en veilige leefomgeving.

Jeugd & Sociaal Heerlen

Wij zorgen dat de jeugd in de wijken wordt aangehaakt. Met onze expertise geven we de jongere generatie een stem.

Ecosysteempartner Brightlands

Wij verbinden kennis, talent, markt & kapitaal om AI-innovaties van idee naar impact te brengen voor Limburg en Europa.

Wijk & Inwoner Heerlen

Wij brengen maatschappelijke expertise de wijk in en betrekken inwoners. Zo slaan we de brug tussen de buurt en dit project.

Techniek Heerlen

Wij realiseren de technische en innovatieve toepassingen. Zo maken we de veiligheidstaken slimmer en effectiever.

Veelgestelde vragen

In Heerlen hebben we te maken met grote uitdagingen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. We willen veilige en prettige buurten. Toch staan we landelijk nog hoog op de lijst als het gaat om ondermijnende criminaliteit. Tegelijk hebben we maar beperkte mensen en middelen om hieraan te werken. Dat geldt voor de gemeente maar ook voor partners waarmee we samenwerken zoals de politie en maatschappelijke organisaties. Daarom moeten we goed kiezen waar we onze tijd en energie in steken. Met het project Pulse-Twin onderzoeken we hoe slimme technologische oplossingen kunnen helpen om onze wijken in Heerlen leefbaarder en veiliger te maken.

Pulse-Twin* is een project waarin we onderzoeken hoe slimme technologie, zoals AI (kunstmatige intelligentie) en een Social Digital Twin, ons kan ondersteunen bij ons werk in de wijken. Zo krijgen we beter inzicht in wat er speelt en kunnen we de openbare ruimte gerichter verbeteren. We doen dit samen met de gemeente, projectpartners, professionals en inwoners zodat wat we ontwikkelen ook aansluit bij de uitdagingen in de wijken. We letten hierbij goed op privacy en ethiek. Wat goed werkt en verantwoord is willen we later in de hele stad gebruiken. Het project krijgt subsidie van de Europese Unie. Alles wat we leren, ook wat niet werkt, delen we met andere steden in Europa zodat zij hier ook van kunnen leren.
* Pulse-Twin staat voor Proactive Urban Liveability and Safety Engine with Integrated Social Digital Twin.

Een pilot is een proefproject. Eerst bepalen we samen met professionals en inwoners hoe we de techniek willen gebruiken. Daarna ontwikkelen en testen we de oplossingen in een paar wijken om te zien of ze echt helpen. Deze wijken zijn; Vrieheide, GMS en Maria-gewanden-Terschuren. Tijdens de pilot leren we wat wel en niet werkt; werkt iets niet goed, dan stoppen we daarmee. De pilot loopt 3,5 jaar tot het voorjaar van 2029, daarna besluiten we of we de technieken breder gaan inzetten.

Een Social Digital Twin is een 3D virtuele-weergave van de stad of een wijk. Hierin zie je niet alleen gebouwen en straten, maar ook informatie over hoe prettig en veilig mensen leven. Het combineert data, zoals kaartlagen, cijfers over veiligheid en gebruik van de openbare ruimte. Zo krijgen we beter inzicht in wat er speelt. Het gaat nooit over individuele personen, maar over trends in de stad of in wijken en buurten.

Door plannen eerst digitaal te testen, maken we de mogelijke gevolgen vooraf zichtbaar. Dit helpt op de volgende manieren:

  • Samenhang: We brengen informatie samen op één plek.
  • Gesprek met de buurt: Met behulp van beelden maken we het makkelijker om met inwoners te praten over plannen.
  • Slimmer werken: Professionals kunnen hun tijd en middelen beter inzetten.
  • Betere keuzes: We zien vooraf wat wel en niet werkt.

Een Digital Twin is een digitale kopie van de fysieke omgeving, zoals gebouwen, wegen en bruggen. Hiermee kun je bijvoorbeeld zien hoe het verkeer loopt of hoeveel energie een stad gebruikt. Een Social Digital Twin gaat een stap verder. Die kijkt ook naar hoe mensen de stad gebruiken en ervaren. Dit is een nieuwe manier van werken die goed past bij de uitdagingen in Heerlen. We zijn de eerste stad in Europa die dit ontwikkelt. Met de waardevolle kennis die we opdoen kunnen we mogelijk een voorbeeld worden voor andere steden in Europa.

Dit project helpt ons om problemen in een wijk sneller te zien en gerichter aan te pakken. Zo kunnen we betere keuzes maken om de veiligheid en leefbaarheid te verbeteren. We combineren verschillende soorten informatie om te begrijpen wat er speelt in een buurt. Bijvoorbeeld meldingen van overlast met informatie over straatverlichting. Zo kunnen we zien dat donkere plekken vaker voor problemen zorgen. Een ander voorbeeld is dat we informatie over groen en struiken combineren met plekken waar mensen zich onveilig voelen. Soms blijkt dat slecht zicht hierbij een rol speelt. Dan kunnen we de buurt gericht verbeteren. We bepalen samen met professionals en inwoners wat belangrijk is, zodat de oplossingen aansluiten bij wat er echt speelt in de wijk.

We houden u als inwoner op de hoogte via de Pulse-Twin website, nieuwsbrieven en bijeenkomsten in de focuswijken. Daarnaast kunt u actief deelnemen aan de werkgroep; hierover volgt binnenkort meer informatie. Heeft u interesse om deel te nemen aan de werkgroepen? Dan kunt u dit aangeven via ons contactformulier.

We gaan geen individueel gedrag, zorgbehoefte of risicoprofielen voorspellen. We gaan wel onderzoeken op welke manier we met AI versnipperde informatie over leefbaarheid en veiligheid samenbrengen op één plek. AI kan sneller beoordelen of de ideeën en plannen bijdragen aan de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Ook maken de AI-beelden het makkelijker om met inwoners te praten over mogelijke veranderingen en nieuwe kansen. Daarna kunnen er gerichter en sneller keuzes gemaakt worden voor de leefbaarheid en veiligheid van de inwoners.

De Social Digital Twin combineert onder andere data over leefbaarheid en veiligheid en ervaringen in de openbare ruimte. Welke datasets we precies gaan gebruiken moet nog per toepassing worden bepaald en getoetst.

De slimme technologie in dit project, zoals AI en een Digital Twin, is een hulpmiddel om professionals en inwoners te ondersteunen, niet om hun ervaring of kennis te vervangen. AI kan soms verkeerde verbanden leggen. Ook laat een Digital Twin nooit de hele werkelijkheid zien. Fouten kunnen nooit helemaal worden voorkomen. Daarom testen we alles eerst met een klein team in een veilige omgeving, zodat we problemen snel kunnen ontdekken en verbeteren. Medewerkers met kennis en ervaring controleren altijd de uitkomsten.

De gemeente Heerlen en ICT-partner Solido hebben sterk beveiligde systemen ontwikkeld om de persoonsgegevens van inwoners te beschermen. Deze houden we up-to-date. Ook trainen we medewerkers om veilig met gegevens om te gaan.

In dit project is privacy heel belangrijk. Vanaf het begin houden we hier rekening mee. Dit noemen we ‘privacy by design’. We werken samen met experts van Universiteit Maastricht. Zij adviseren ons over hoe we eerlijk, verantwoord en correct met gegevens omgaan. We gebruiken daarbij de ELSA-methode. Dit staat voor Ethical, Legal and Social Aspects en is een methode die ons helpt om nieuwe technologieën, zoals AI, op een ethisch, juridisch en sociaal verantwoorde manier in te zetten. De Functionaris Gegevensbescherming (FG) kijkt vanaf het begin mee en geeft onafhankelijk advies. Voor, tijdens en na het project controleren we of we de gegevens op de juiste manier gebruiken. Alle gegevens worden veilig opgeslagen in beveiligde systemen. Zo doen we alles volgens de regels van de AVG (de wet voor privacy).

Inwoners komen niet in het systeem te staan. We kijken naar patronen in een wijk of de stad, niet naar profielen van specifieke inwoners. Data wordt anoniem gemaakt voordat we het gebruiken.

Wanneer persoonsgegevens worden verwerkt voor dit project, beschrijven we dit in de privacyver-klaring die wordt opgenomen op de website van de gemeente Heerlen en op de website van Pulse-Twin. We volgen hierbij de wet- en regelgeving vanuit de AVG. Inwoners worden tijdens het project geïnformeerd via de website, nieuwsbrieven en bijeenkomsten in de focuswijken.

De AVG en de WPG geven de inwoners rechten om controle te houden over hun persoonsgegevens. Kijk voor meer informatie op de website van de gemeente Heerlen: Verzoek over persoonsgegevens op basis van de AVG indienen | Gemeente Heerlen

Voor elke toepassing die we gaan maken, bepalen we wie welke toegang nodig heeft tot de data om zijn werk te doen en maken hier afspraken over. Denk bijvoorbeeld aan analisten, gebiedsregisseurs, BOA’s of jeugdwerkers. Deze toegang wordt gegeven aan persoonlijke accounts van medewerkers. We houden bij wie de systemen gebruikt en dit controleren we regelmatig. Als er iets afwijkt, onderzoeken we dit en nemen we waar nodig maatregelen.

De gemeente mag persoonsgegevens niet zomaar gebruiken. Dat mag alleen als er een goede reden voor is (grondslag). De belangrijkste grondslagen uit de AVG voor het gebruiken van persoonsgegevens door de gemeente zijn: het uitvoeren van een wettelijke verplichting en/of een taak van algemeen belang. Dat zijn AVG artikel 6 C & 6 E. Er zal dan altijd eerst worden getoetst of dit noodzakelijk is en of dit op een verantwoorde manier kan. Dat doen we onder andere via een Data Protection Impact Assesment (DPIA).

Een DPIA helpt om vooraf privacy risico’s te herkennen. Zo kunnen we maatregelen nemen om deze te voorkomen of kleiner te maken. Op dit moment is een DPIA nog niet nodig, omdat we nog in de startfase zitten. Zodra we gegevens gaan verwerken die mogelijk risico’s hebben voor de privacy van inwoners, voeren we alsnog een DPIA uit.

Voordat we starten met de technische ontwikkeling, maken we duidelijk wat het doel van de toepassing is en wat het systeem wel en niet mag doen. We gebruiken alleen de gegevens die noodzakelijk zijn om dit doel te bereiken. Daarbij zorgen we dat het gebruik van data zo zorgvuldig mogelijk gebeurt. De toepassing wordt vooraf, tijdens en na afloop beoordeeld op ethische, juridische en maatschappelijke gevolgen via de ELSA-methodiek. Daarnaast kijkt een onafhankelijke ethische commissie en de Functionaris Gegevensbescherming mee. Professionals blijven altijd verantwoordelijk voor het controleren van de informatie en het nemen van besluiten. Tot slot zijn we open over hoe het systeem werkt, welke data we gebruiken en wie besluiten neemt. Ook betrekken we inwoners actief door hen mee te laten denken en hen te informeren via inwonersavonden, website, nieuwsbrieven en informeren we de gemeenteraad.

Tijdens het project bepalen we stap voor stap welke gegevens nodig zijn. Aan het begin van het project is nog niet precies duidelijk welke gegevens nodig zijn. Daarom kijken we tijdens het project steeds opnieuw welke informatie we willen gebruiken en toetsen we of dit juridisch mag en ethisch verantwoord is voor het doel dat we willen bereiken.

AI wordt in dit project gebruikt als hulpmiddel. Het helpt om informatie beter te vinden en om mogelijke verbanden te zien in leefbaarheid en veiligheid. We kijken vooraf goed naar welke vragen we willen beantwoorden en of de data daarvoor geschikt is. Bijvoorbeeld om te controleren of bestaande ideeën of zorgen kloppen. We zijn voorzichtig met de uitkomsten en controleren altijd of verbanden echt kloppen en niet alleen toeval zijn. Dit doen we door resultaten goed te testen en te laten beoordelen door experts. AI wordt getest in een veilige omgeving en wordt altijd samen gebruikt met de kennis van professionals. Er worden nooit beslissingen genomen alleen op basis van AI. We kijken ook vooraf goed naar welke vragen we willen beantwoorden en of de data daarvoor geschikt is. Zo verkleinen we de kans op fouten. Toch kan AI, net als mensen, soms verkeerde verbanden leggen. Daarom worden nooit alleen op basis van AI beslissingen genomen en blijven we kritisch en verbeteren we het systeem waar nodig.

We kijken eerst goed welke gegevens we gebruiken en waarom. Daarna controleren we of deze gegevens geschikt zijn om onze vragen te beantwoorden. Ook bekijken we wat de mogelijke gevolgen zijn voor inwoners en andere betrokkenen. Daarbij letten we op privacy, wetgeving en ethische vragen. Dit doen we volgens de ELSA-methodiek. Als dat nodig is, maken we duidelijke regels en afspraken. Zo voorkomen we problemen of lossen we die op tijd op. Het gaat daarbij niet alleen om de techniek. We zorgen ook voor duidelijke afspraken: wie mag de gegevens gebruiken, wie controleert dit en hoe kunnen de inwoners vragen of meekijken naar het project. De algoritmes die in gebruik worden genomen worden geregistreerd in het nationale algoritme register. Dat is voor iedereen doorzoekbaar en inzichtelijk. Gedurende de pilot communiceren we over hoe we informatiebronnen en datasets gebruiken.

We zien de media-aandacht als een teken dat Pulse-Twin een belangrijk onderwerp is voor veel mensen. Daarbij horen ook vragen en zorgen. Die nemen we serieus. We vinden het belangrijk om open en duidelijk te communiceren en in gesprek te blijven met betrokkenen. Reacties uit de media en van andere partijen helpen ons om het project steeds verder te verbeteren.

  • Oktober 2025 - mei 2026: Startfase; projectgroep vormen, technische basis, klankbordgroepen met professionals starten.
  • Juni 2026 - september 2028: Ontwikkelen, klankbordgroepen met bewoners starten, testen in de focuswijken en feedback ophalen.
  • September 2028 - maart 2029: Eindevaluatie en besluiten over de toekomst.

Het project wordt op verschillende manieren gevolgd en geëvalueerd:

  • De stuurgroep houdt toezicht en neemt beslissingen over de voortgang.
  • Tijdens de technische ontwikkeling plannen we regelmatig evaluatiemomenten om te kijken wat goed gaat en wat beter kan.
  • Werkgroepen met professionals en bewoners die meebeslissen en toetsen wat de aanpak in de praktijk oplevert.
  • Toepassingen worden getoetst door een onafhankelijke ethische commissie om te zorgen dat alles verantwoord en veilig gebeurt.
  • De functionaris gegevensbescherming van de gemeente Heerlen zal onafhankelijk toezien op de naleving van de privacywetgeving (AVG).
  • De gemeenteraad wordt op de hoogte gehouden van het verloop van het project via raadsinformatieavonden en P&C cyclus.
  • Over de voortgang, de financiën en de resultaten leggen we periodiek verantwoording af aan de subsidieverstrekker EUI.
  • Genk (België), Piraeus (Griekenland) en Sant Boi de Llobregat (Spanje) zijn drie spiegelsteden in Europa die ons helpen om de Social Digital Twin en de resultaten te vergelijken en te beoordelen hoe toepasbaar de toepassingen zijn voor andere steden.
  • De belangrijkste lessen en resultaten worden aan het eind samengevat in een eindrapport, zodat ook andere gemeenten hiervan kunnen leren.

Dit project is geslaagd wanneer:

  • De technische oplossingen, zoals de Social Digital Twin, goed werken en professionals en inwoners helpen om sneller en betere keuzes te maken.
  • Inwoners en professionals actief meedoen en vertrouwen hebben in het systeem.
  • De technische oplossingen laten zien hoe veilig en leefbaar de wijk is, helpen om problemen te voorkomen en versterken de samenwerking en betrokkenheid in de buurt.
  • Andere steden de oplossingen ook kunnen gebruiken.

We houden u als inwoner op de hoogte via de Pulse-Twin website, nieuwsbrieven en bijeenkomsten in de focuswijken.

Contact

Blijf op de hoogte, denk mee of stel uw vraag.

Op de hoogte blijven